واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

565

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

ابو القاسم عباس بن محمد برمكى و ابو الفضل محمد بن احمد جيهانى « 1 » ( محتملا فرزند ابو عبد اللّه احمد ) . عتبى ابو الحسن حمولى را هم نام مىبرد كه به سمت رسول از طرف محمود به بخارا فرستاده شده بوده ولى در آنجا از سامانيان منصب وزارت يافت . ظاهرا اين وزيران در جريان حوادث هيچ تأثيرى نداشتند . آشتى دادن منافع بگتوزون و محمود از هر مهمى دشوارتر بود . محمود در آن زمان بر برادر خويش اسمعيل فائق شده بوده غزنه را در دست داشت و ديگر نمىخواست از ولايت خراسان به سود بگتوزون صرف‌نظر كند . منصور بيهوده كوشيد تا رضاى خاطر محمود را با تفويض حكومت بلخ و ترمذ و هرات و بست و ديگر شهرها بوى ، جلب كند . محمود ولايت سراسر خراسان را مىخواست و حريف خويش را به زور مجبور كرد نيشابور را ترك گويد « 2 » . منصور به اتفاق فائق « 3 » با لشكريان وارد خراسان شد ولى به گفتهء

--> به گفتهء بيهقى ( چاپ مورلى ، 445 - 442 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 360 - 357 ) ، وزير مزبور سقوط آن دودمان را پيش‌بينى كرده و عزم كرد تا فرصت باقى است از امور كناره گيرد و اموال خويش را حفظ كند . بدين منظور چنين وانمود كرد كه پايش شكسته و به يارى پزشكى كه از او رشوه گرفته بود موفق شد امير عزلش كند و اجازه دهد كه به ملك - خود رود - املاكى كه اندكى پيشتر در گوزگان خريدارى كرده بوده . وزير پس از ورود به آنجا بشتاب ملك را فروخت و « با دلى شاد و پائى سالم » به نيشابور رفت و سالهاى دراز زندگى پر تجملى داشت و از احترام عامه برخوردار بود . ( 1 ) - در هر دو نسخهء خطى ( نسخهء اكسفورد ، ورق 138 ؛ كمبريج ، ورق a 111 ) « الحيانى » نوشته شده ؛ ( چاپ محمد ناظم ، 59 ، « الجيهانى » ) . ( 2 ) - نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق ، 55 ؛ عتبى - منينى ، I ، 292 ؛ . 370 . p ، « Histoire de Yemineddoula » ، De Sacy ( 3 ) - عتبى نسخهء موزهء آسيائى ، ورق 56 - 55 ؛ عتبى - منينى ، I ، 291 - 294 ؛ De sacy ، همانجا ، ص 370 .